Obliczanie entalpii reakcji: zadania z rozwiązaniami

Obliczanie entalpii reakcji brzmi jak chemia fizyczna dla wtajemniczonych, a to zwykłe odejmowanie z pilnowaniem znaków. Otóż jest złota zasada: entalpia reakcji to suma entalpii tworzenia produktów minus suma entalpii tworzenia substratów, każda pomnożona przez swój współczynnik. Pierwiastki w stanie standardowym (np. O2, Al) mają entalpię tworzenia zero, więc znikają z rachunku. Wzięliśmy cztery zadania, w tym paliwo rakietowe, część rozłożoną też na filmie. Lecimy.

Jak nie zgubić się w minusach

Wypisz sobie osobno produkty i osobno substraty, każdemu przypisz jego ΔHtw razy współczynnik, a potem produkty minus substraty. Największa pułapka to podwójny minus (odejmowanie ujemnej liczby daje dodawanie) i stan skupienia, bo ta sama substancja jako gaz i jako ciecz ma różną entalpię tworzenia. Nie spiesz się, lepiej policzyć raz, ale spokojnie.

Zadanie 1entalpia plus stechiometria

Przez stały tlenek miedzi(II) (użyty w nadmiarze) przepuszczono 6,8 g amoniaku, zachodzi reakcja:

2NH3(g) + 3CuO(s) ⟶ N2(g) + 3H2O(g) + 3Cu(s)

Entalpie tworzenia amoniaku, tlenku miedzi(II) i wody wynoszą odpowiednio −46, −155 i −285 kJ/mol. Oblicz ile ciepła wydzieli się w tej reakcji.

Rozwiązanie tłumaczę na filmie:

Pokaż rozwiązanie

Produkty: N2 i Cu to pierwiastki (ΔHtw = 0), zostaje 3H2O. Substraty: 2NH3 i 3CuO.

ΔH = [3·(−285)] − [2·(−46) + 3·(−155)] = −855 − (−557) = −298 kJ

Ta wartość dotyczy 2 moli NH3, czyli 34 g. Użyto 6,8 g, to jest 0,4 mola, czyli 0,2 razy tyle co 2 mole. Z proporcji:

Q = (6,8/34) · 298 = 0,2 · 298 = 59,6 kJ
Wydzieli się 59,6 kJ ciepła (ΔH reakcji = −298 kJ na 2 mole NH3)
Zadanie 2uwaga na stan skupienia

Oblicz entalpię obu reakcji na podstawie entalpii tworzenia z tabeli: (1) 2NO + O2 ⟶ 2NO2 oraz (2) FeS(s) + 2HCl(g) ⟶ FeCl2 + H2S(g).

SubstancjaNONO2FeSH2S(g)HCl(g)FeCl2
ΔHtw (kJ/mol)91,334,2−95,1−20,6−92,3−342

Rozwiązanie tłumaczę na filmie:

Pokaż rozwiązanie

Reakcja (1): tlen jako pierwiastek ma ΔHtw = 0.

ΔH = 2·34,2 − 2·91,3 = 68,4 − 182,6 = −114,2 kJ/mol

Reakcja (2): bierzemy HCl w postaci gazowej, czyli −92,3 (a nie wartość dla roztworu).

ΔH = [(−342) + (−20,6)] − [(−95,1) + 2·(−92,3)] = −362,6 − (−279,7) = −82,9 kJ/mol
ΔH(1) = −114,2 kJ/mol, ΔH(2) = −82,9 kJ/mol
Zadanie 3reakcja z wieloma reagentami

Oblicz entalpię reakcji glinu z chloranem(VII) amonu (współczynniki są już najmniejszymi liczbami całkowitymi):

3Al + 3NH4ClO4 ⟶ Al2O3 + AlCl3 + 3NO + 6H2O
ReagentNH4ClO4Al2O3AlCl3NOH2O
ΔHtw (kJ/mol)−295−1676−70490−242
Pokaż rozwiązanie

Glin to pierwiastek (ΔHtw = 0). Liczymy produkty minus substraty:

ΔH = [(−1676) + (−704) + 3·90 + 6·(−242)] − [3·(−295)]
ΔH = (−1676 − 704 + 270 − 1452) − (−885) = −3562 + 885 = −2677 kJ/mol
ΔH = −2677 kJ/mol
Zadanie 4paliwo rakietowe

W silnikach rakietowych stosuje się egzotermiczną reakcję metylohydrazyny z tetratlenkiem diazotu. Oblicz entalpię tej reakcji.

5N2O4 + 4N2H3CH3 ⟶ 12H2O + 9N2 + 4CO2
ReagentN2O4N2H3CH3N2CO2H2O
ΔHtw (kJ/mol)−20540−393,5−242
Pokaż rozwiązanie

Azot to pierwiastek (ΔHtw = 0). Liczymy produkty minus substraty:

ΔH = [4·(−393,5) + 12·(−242)] − [5·(−20) + 4·54]
ΔH = (−1574 − 2904) − (−100 + 216) = −4478 − 116 = −4594 kJ/mol
ΔH = −4594 kJ/mol

Chemia fizyczna bez zawału

Entalpia reakcji to produkty minus substraty. Reszta to pilnowanie znaków i stanów skupienia.

W kursie rozkładamy termochemię na dwie proste metody (na wzorach i „na stos”), obie po ludzku. Dostajesz teorię po ludzku, filmy i zestaw zadań z pełnymi rozwiązaniami. Krok po kroku, aż po maturę.

To wycinek z lekcji o obliczaniu entalpii reakcji. W kursie jest ich więcej: metoda składania reakcji „na stos”, entalpie spalania, energie wiązań, entalpia swobodna i pełen zestaw zadań maturalnych.

Chcesz ogarnąć chemię na spokojnie?

Rozkładam maturę z chemii na czynniki pierwsze, krok po kroku

Cała teoria i zadania wytłumaczone po ludzku, z filmami do wielu z nich, tak żeby chemia w końcu miała sens. Zobacz kurs maturalny, albo zacznij od darmowego kursu i sprawdź, jak tłumaczę, zanim cokolwiek wydasz.

Darmowy kurs dostajesz na swoje konto. Bez spamu.