Mam dla Ciebie świetną wiadomość: jeśli umiesz liczyć pH kwasów, to pH zasad ogarniesz od ręki, bo to niemal to samo. Dochodzi tylko jeden krok: najpierw liczymy stężenie jonów OH−, potem pOH, a pH bierzemy z zależności pH + pOH = 14. Cztery prawdziwe zadania z mocnymi zasadami, część z filmem. Lecimy.
Dwie linijki, o których musisz pamiętać przy zasadach
Po pierwsze: zasada dysocjuje na jony OH−, więc liczymy najpierw ich stężenie, robimy pOH = −log[OH−], a na końcu pH = 14 − pOH. Po drugie: jeśli z jednego mola wodorotlenku powstają dwa mole OH− (jak w Ba(OH)2), to stężenie jonów jest dwa razy większe od stężenia wodorotlenku. I zawsze weryfikuj wynik: pH zasady musi być większe od 7. Jedziemy.
Oblicz pH roztworów mocnych zasad na podstawie ich stężeń: a) KOH (c = 0,07 mol/dm3), b) Ba(OH)2 (c = 2,7·10−3 mol/dm3).
Rozwiązanie tłumaczę na filmie:
Pokaż rozwiązanie
a) KOH ⟶ K+ + OH−, z jednego mola jeden mol OH−, więc [OH−] = 0,07.
b) Ba(OH)2 ⟶ Ba2+ + 2OH−, więc jonów OH− jest dwa razy więcej: [OH−] = 2 · 2,7·10−3 = 5,4·10−3.
Przygotowano 200 ml roztworu NaOH o stężeniu procentowym 1,3% i gęstości 1,21 g/cm3. Oblicz, o ile zmieni się pH tego roztworu, jeśli zostanie on trzykrotnie rozcieńczony.
Rozwiązanie tłumaczę na filmie:
Pokaż rozwiązanie
Najpierw masa roztworu: 200 cm3 · 1,21 g/cm3 = 242 g. Z tego 1,3% to NaOH: 0,013 · 242 = 3,146 g, czyli n = 3,146 : 40 = 0,0787 mola.
Stężenie przed rozcieńczeniem (V = 0,2 dm3): c = 0,0787 : 0,2 = 0,393 mol/dm3. Bo NaOH ⟶ Na+ + OH−, to [OH−] = c.
Po trzykrotnym rozcieńczeniu stężenie spada trzy razy: c = 0,393 : 3 = 0,131 mol/dm3.
Pewien roztwór zawiera 136 mg jonów wodorotlenkowych w przeliczeniu na 60 mililitrów. Oblicz pH tego roztworu.
Pokaż rozwiązanie
Masa molowa jonu OH− to 17 g/mol. 136 mg = 0,136 g, więc n = 0,136 : 17 = 0,008 mola. Tyle jest w 60 ml, a nas interesuje stężenie na dm3:
To jest od razu [OH−], więc:
Ile gramów jonów hydroksylowych znajduje się w 120 ml roztworu o pH = 11,5?
Pokaż rozwiązanie
Idziemy od tyłu. Z pH liczymy pOH i stężenie jonów: pOH = 14 − 11,5 = 2,5, więc [OH−] = 10−2,5 = 3,16·10−3 mol/dm3.
Zamieniamy stężenie na gramy w 1 dm3 (M = 17 g/mol): 3,16·10−3 · 17 = 0,0538 g/dm3. A w 120 ml = 0,12 dm3:
Druga strona skali pH
pH zasad ogarnięte, OH− to lustrzane odbicie kwasów.
W kursie znajdziesz też słabe zasady ze stałą Kb, kryterium uproszczenia, równanie kwadratowe i mieszaniny zasad: teoria po ludzku, filmy i zestaw zadań z pełnymi rozwiązaniami. Krok po kroku, aż po maturę.
To wycinek z lekcji o obliczaniu pH zasad. W kursie jest ich znacznie więcej: słabe zasady i stała zasadowa Kb, przeliczanie pKa na pKb, mieszaniny mocnych zasad i pełen zestaw zadań maturalnych z tego działu.
Rozkładam maturę z chemii na czynniki pierwsze, krok po kroku
Cała teoria i zadania wytłumaczone po ludzku, z filmami do wielu z nich, tak żeby chemia w końcu miała sens. Zobacz kurs maturalny, albo zacznij od darmowego kursu i sprawdź, jak tłumaczę, zanim cokolwiek wydasz.