Iloczyn rozpuszczalności Kso straszy indeksem i potęgami, a to zwykła stała równowagi dla osadu, który odrobinę się rozpuszcza. Cały dział sprowadza się do jednej tabelki: początek, zmiana, koniec, dokładnie jak przy każdej innej równowadze. Cztery prawdziwe zadania z filmami, rozłożone krok po kroku. Otóż lecimy.
Rozpuszczalność molowa S i skąd biorą się te potęgi
Osad rozpuszcza się do stanu równowagi. Ile go przejdzie do roztworu, to rozpuszczalność molowa S (w mol/dm3). Sekret w tym, żeby dobrze odczytać stężenia jonów z równania. Dla AgCl (1:1) mamy [Ag+] = [Cl−] = S, więc Kso = S2. Dla osadu typu M(OH)2 jonów OH− jest 2S, i to całe 2S wchodzi do kwadratu: Kso = S·(2S)2 = 4S3. To najczęstsze źródło błędów. Sprawdźmy na zadaniach.
100 ml nasyconego roztworu wodorotlenku kobaltu(II) zawiera 0,0744 mg tego wodorotlenku. Oblicz wartość Kso. Przyjmij M = 93 g/mol.
Rozwiązanie tłumaczę na filmie:
Pokaż rozwiązanie
Najpierw rozpuszczalność molowa. Masa to 0,0744 mg = 7,44·10−5 g, więc n = 7,44·10−5 : 93 = 8·10−7 mola. To siedzi w 0,1 dm3, więc:
Rozpisujemy równowagę: Co(OH)2 ⇄ Co2+ + 2OH−. Stąd [Co2+] = S, [OH−] = 2S:
W nasyconym roztworze szczawianu srebra Ag2C2O4 (M = 304 g/mol) rozpuszczona sól stanowi 4,26·10−3% masy roztworu. Oblicz Kso tej soli.
Rozwiązanie tłumaczę na filmie:
Pokaż rozwiązanie
Wygodnie założyć 1000 g roztworu. Wtedy soli jest 4,26·10−3% z 1000 g = 0,0426 g, a wody praktycznie 1000 g, czyli mniej więcej 1 dm3. Liczymy mole soli:
Równowaga: Ag2C2O4 ⇄ 2Ag+ + C2O42−, więc [Ag+] = 2S, [C2O42−] = S:
Ile wody należy użyć do rozpuszczenia 1 g bromianu(V) srebra, jeśli pKso = 4,3 (M = 236 g/mol)?
Rozwiązanie tłumaczę na filmie:
Pokaż rozwiązanie
Równowaga: AgBrO3 ⇄ Ag+ + BrO3−, typ 1:1, więc Kso = S2. Z pKso = 4,3 mamy Kso = 10−4,3 = 5,01·10−5:
Zamieniamy na gramy na dm3 (·236 g/mol): 7,08·10−3 · 236 = 1,67 g/dm3. Czyli w 1000 g wody rozpuści się 1,67 g osadu. A ile wody na 1 g?
pH nasyconego roztworu wodorotlenku ołowiu(II) wynosi 8,76. Ile wynosi stała rozpuszczalności tego wodorotlenku? Jaka jest jego rozpuszczalność molowa?
Rozwiązanie tłumaczę na filmie:
Pokaż rozwiązanie
Osad wodorotlenkowy, więc pH prowadzi nas do stężenia OH−. pOH = 14 − 8,76 = 5,24, stąd [OH−] = 10−5,24 = 5,75·10−6.
Równowaga: Pb(OH)2 ⇄ Pb2+ + 2OH−, czyli [OH−] = 2S. Rozpuszczalność molowa:
Osady rozpracowane
Jedna tabelka i osad zdradza Ci swoje Kso.
W kursie łączę rozpuszczalność z pH, przeliczam S na g/dm3 i porównuję, który osad jest lepiej rozpuszczalny: teoria po ludzku, filmy i zestaw zadań z pełnymi rozwiązaniami. Krok po kroku, aż po maturę.
To wycinek z lekcji o zadaniach z rozpuszczalności osadów. W kursie jest ich znacznie więcej: przeliczanie S na różne jednostki, stężenia jonów w roztworze nasyconym, porównywanie rozpuszczalności i pełen zestaw zadań maturalnych z tego działu.
Rozkładam maturę z chemii na czynniki pierwsze, krok po kroku
Cała teoria i zadania wytłumaczone po ludzku, z filmami do wielu z nich, tak żeby chemia w końcu miała sens. Zobacz kurs maturalny, albo zacznij od darmowego kursu i sprawdź, jak tłumaczę, zanim cokolwiek wydasz.