logo chemia maturalna

Wodorotlenki

SPIS TREŚCI

1. Co to są wodorotlenki ?

Wodorotlenki to związki, w których metal łączy się z grupą wodorotlenową (hydroksylową). Połączenie pomiędzy kationem takiego metalu a grupą ーOH jest natury jonowej.

Definicja wodorotlenków.

Możemy zatem zapisać wzór ogólny dla wodorotlenków :

Wzór ogólny wodorotlenków.

Po pierwsze, jak widzimy, wartościowość grupy wodorotlenowej wynosi I. Czyli pisanie wzorów wodorotlenków będzie bardzo proste. Popatrzmy zatem na kilka różnych wzorów wodorotlenków :

NaOH Ca(OH)2 Al(OH)3
wodorotlenek sodu wodorotlenek wapnia wodorotlenek glinu
Przykłady wodorotlenków wraz z ich nazwami

Jeśli dany metal może przyjmować różne wartościowości, to musimy to uwzględnić w nazwie. Czyli przykładowo :

Fe(OH)2 Fe(OH)3
wodorotlenek żelaza (II) wodorotlenek żelaza (III)

Zobaczmy teraz na wzór elektronowy anionu OH, czyli naszej grupy hydroksylowej.

Wzór elektronowy anionu hydroksylowego.

Koniecznie należy wspomnieć o dysocjacji wodorotlenków. Zanim zdysocjujesz wodorotlenek musisz się upewnić, że jest on dobrze rozpuszczalny!

NaOH ⟶ Na+ + OH

Ba(OH)2 ⟶ Ba2+ + 2OH

2. Jak się otrzymuje wodorotlenki ?

Reakcje otrzymywania wodorotlenków są bardzo proste, o ile będziemy traktować wodę jako połączenie wodoru z grupą ーOH. Czyli :

H2O = HーOH

Zatem woda ma już w sobie zawartą grupę hydroksylową, więc teraz potrzebujemy po prostu jakiegoś metalu, który tą grupę przyjmie.

Wodorotlenki I i II grupy można otrzymać jeśli podziałamy wodą na :

a) metale

2K + 2H2O ⟶ 2KOH + H2

2Ca + 2H2O ⟶ 2Ca(OH)2 + H2

b) tlenki metali

K2O + H2O ⟶ 2KOH

CaO + H2O ⟶ Ca(OH)2

c) wodorki metali

KH + H2O ⟶ KOH + H2

CaH2 + 2H2O ⟶ Ca(OH)2 + H2

Przeanalizujmy te reakcje w ramach schematu, który pomoże nam zrozumieć te reakcje.

Jedna z metod, które Ty możesz zastosować, żeby przewidzieć produkty reakcji.

Uwaga, słowo komentarza co do powyższego schematu! To co tutaj się dzieje to jedna z metod, nazwij ją trikiem nawet, jeśli masz taką ochotę. Metoda ta polega na tym, aby zdysocjować KAŻDĄ cząsteczkę (czyli niezależnie od tego, czy ona faktycznie dysocjuje czy nie) i po prostu połączenie kationów z anionami. Plusy łączą się z minusami, to takie proste.

Inne wodorotlenki są osadami i otrzymujemy je w reakcjach strąceniowych dobrze rozpuszczalnych soli danego metalu z mocnymi zasadami.

To czy wodorotlenek jest osadem jak doskonale wiesz, możesz sprawdzić w tablicy rozpuszczalności. Czyli wystarczy wziąć dobrze rozpuszczalną sól i dodajemy do niej jakiś wodorotlenek (mocną zasadę), klasycznie to będzie KOH czy NaOH.

AlCl3 + 3NaOH ⟶ Al(OH)3 ↓+ 3NaCl

ZnCl2 + 2KOH ⟶ Zn(OH)2 ↓+ 2KCl

2Fe(NO3)3 + 3Ba(OH)2 ⟶ 2Fe(OH)3 ↓+ 3Ba(NO3)2

3. Jak można podzielić wodorotlenki ?

Pod kątem zadań maturalnych na pewno warto zwrócić uwagę na to, że niektóre wodorotlenki są dobrze rozpuszczalne (wodorotlenki metali I oraz II grupy, oprócz Be(OH)2 oraz Mg(OH)2, ale oczywiście nie musisz tego pamiętać[1], bo masz to w maturalnych tablicach), a niektóre (w sumie większość) jest trudnorozpuszczalna

A jak coś jest trudnorozpuszczalne, to będzie się w reakcji strącało jako osad, co będzie cieszyło nasze maturalne oczy, bo będziemy mieć co wpisać w obserwacjach.

Maturalna radocha, naprawdę nie potrzeba nam wiele do szczęścia…

Wśród wodorotlenków możemy wyróżnić jeszcze te, które są zasadowe, a więc naturalnie będą reagowały z kwasami (a także tlenkami kwasowymi) oraz największe maturalne gwiazdy, czyli wodorotlenki amfoteryczne. Ze względu na to, że są one takie ważne, to wodorotlenki amfoteryczne zostaną omówione w osobnym poście.


[1] No dobra, wodorotlenku berylu nie ma w tablicy, ale z drugiej strony beryl akurat nie jest kanonicznym, maturalnym pierwiastkiem, także jego zapamiętanie potraktujmy jako Twój dobrowolny akt chemicznego uniesienia.

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
SPIS TREŚCI
pinezka
Dodaj komentarz

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

Mogą Cię zainteresować:

Koszyk

0
image/svg+xml

Brak produktów w koszyku.

Continue Shopping

Ta strona używa plików cookie, aby zapewnić Ci najlepsze doświadczenia.