Zadanie 12. – matura z chemii, czerwiec 2023 (PR)

Informacja do zadań 10.–12.

Stapianie tlenku krzemu(IV) z wodorotlenkiem sodu pozwala otrzymać różne krzemiany, w zależności od stosunku molowego substratów tej reakcji. Wskutek hydrolizy wodnego roztworu tetraoksokrzemianu(IV) sodu, czyli Na₄SiO₄, tworzy się roztwór silnie alkaliczny. Taki roztwór obok cząsteczek kwasu tetraoksokrzemowego(IV) zawiera wszystkie rodzaje wodoroanionów tego kwasu.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Narysuj elektronowy wzór kreskowy kwasu tetraoksokrzemowego(IV). Określ typ hybrydyzacji (sp, sp², sp³) orbitali walencyjnych atomu krzemu w cząsteczce tego kwasu.

Elektronowy wzór kreskowy:

Typ hybrydyzacji:

Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)

Zasady oceniania

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie III. Wiązania chemiczne. Oddziaływania informacji. Zdający: międzycząsteczkowe. Zdający: 1) pozyskuje i przetwarza informacje 1) określa rodzaj wiązania, […] z różnorodnych źródeł […]. kowalencyjne (atomowe) spolaryzowane, Zdający:

[…] na podstawie elektroujemności oraz

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej

liczby elektronów walencyjnych atomów

wiedzy do rozwiązywania problemów.

łączących się pierwiastków; 2) pisze wzory elektronowe […];

4) wskazuje na związek między

4) rozpoznaje typ hybrydyzacji […].

właściwościami […] a budową chemiczną.

1 pkt – poprawne narysowanie wzoru elektronowego (kreskowego, ewentualnie z poprawnym zaznaczeniem polaryzacji wiązań) z uwzględnieniem wolnych par elektronowych atomów tlenu oraz poprawne określenie typu hybrydyzacji atomu krzemu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Elektronowy wzór kreskowy:

H H H H O O H H O H O O Si O O Si Si O H H O O O O H H H lub lub

Typ hybrydyzacji: sp³

Uwaga: Geometria cząsteczki nie podlega ocenie.

Ten dział w kursie: wiązania chemiczne