Dwa pierwiastki oznaczone literami X i E należą do tego samego okresu. Wiadomo, że w stanie podstawowym:
• atom pierwiastka X ma w zewnętrznej powłoce cztery elektrony sparowane i dwa niesparowane
• stan energetyczny niesparowanych elektronów atomu pierwiastka X opisują główna liczba kwantowa n = 4 i poboczna liczba kwantowa l = 1
• w atomie pierwiastka E liczba elektronów, które mogą brać udział w tworzeniu wiązań, jest taka sama jak w atomie pierwiastka X, jednak są one rozmieszczone na powłokach opisanych różnymi wartościami głównej liczby kwantowej n.
Pierwiastki X i E mogą przyjmować w związkach chemicznych różne stopnie utlenienia.
Zadanie 2.1. (1 pkt)
Napisz najwyższy i najniższy stopień utlenienia, jaki może przyjmować pierwiastek X w związkach chemicznych.
Najwyższy stopień utlenienia:
Najniższy stopień utlenienia:
Zadanie 2.2. (1 pkt)
Przeprowadzono doświadczenie, którego wynik przedstawiono w tabeli. Znakiem + oznaczono te układy, w których zaobserwowano objawy reakcji.
| NaOH (aq) | HCl (aq) | H2O | |
|---|---|---|---|
| Tlenek I | + | + | |
| Tlenek II | + | + | |
| Tlenek III | + |
Napisz wzory trzech różnych tlenków pierwiastka E, spełniających podane warunki.
Tlenek I: … Tlenek II: … Tlenek III: …
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
Zadanie 2.1. (1 pkt)
1 pkt – poprawne napisanie najwyższego i najniższego stopnia utlenienia selenu w związkach chemicznych.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Najwyższy stopień utlenienia: (+)VI
Najniższy stopień utlenienia: –II
Zadanie 2.2. (1 pkt)
Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej VII. Systematyka związków wiedzy do rozwiązywania problemów. nieorganicznych. Zdający: Zdający: 4) opisuje typowe właściwości chemiczne 4) wskazuje na związek między tlenków pierwiastków […] Cr, […] w tym właściwościami substancji a ich budową zachowanie wobec wody, kwasów i zasad chemiczną. […].VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: 1) stosuje pojęcia: stopień utlenienia […].
1 pkt – poprawne napisanie wzorów trzech tlenków chromu spełniających podane warunki.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Tlenek I: Cr2O3 Tlenek II: CrO3 Tlenek III: CrO