Zadanie 35. – matura z chemii, czerwiec 2023 (PR)

Poniższe wzory ilustrują budowę dwóch monosacharydów:

OH CH2OH O O HO OH HO H H OH H HO H H OH H H CH2OH H OH

Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie. W pierwszym etapie do probówek zawierających oddzielnie wodne roztwory monosacharydów dodano wodny roztwór siarczanu(VI) miedzi(II), a następnie – nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Zawartości probówek dokładnie wymieszano. W drugim etapie doświadczenia zawartości obu probówek ogrzano. Na fotografiach pokazano wygląd zawartości dwóch probówek (A–B).

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1.	Cząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż jedną grupę wodorotlenową i w reakcji z Cu(OH)₂ tworzą klarowne roztwory przedstawione na fotografii B.	P	F
2.	Opisane monosacharydy w roztworze o odczynie zasadowym odznaczają się właściwościami redukującymi, więc po drugim etapie doświadczenia w obu probówkach powstają mieszaniny, których wygląd przedstawiono na fotografii A.	P	F

Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)

Zasady oceniania

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie XIX. Cukry. Zdający: informacji. Zdający: 2) […] wykazuje, że cukry proste należą do 1) pozyskuje i przetwarza informacje polihydroksyaldehydów lub z różnorodnych źródeł […]. polihydroksyketonów […]; Zdający:

3) projektuje […] doświadczenie, którego

III. Opanowanie czynności praktycznych.

wynik potwierdzi właściwości redukujące np. glukozy; projektuje […] doświadczenie,

2) projektuje […] doświadczenia chemiczne

którego wynik potwierdzi obecność grup

[…] formułuje […] wyjaśnienia.

hydroksylowych w cząsteczce monosacharydu […].

1 pkt – poprawne zaznaczenie dwóch odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

1.	Cząsteczki obu monosacharydów mają w swojej strukturze więcej niż jedną grupę wodorotlenową i w reakcji z Cu(OH)₂ tworzą klarowne roztwory przedstawione na fotografii B.	P
2.	Opisane monosacharydy w roztworze o odczynie zasadowym odznaczają się właściwościami redukującymi, więc po drugim etapie doświadczenia w obu probówkach powstają mieszaniny, których wygląd przedstawiono na fotografii A.	P

Ten dział w kursie: związki karbonylowe i cukry