Matura z chemii · czerwiec 2024 · poziom rozszerzony

Zadanie 20.

2 pktFormuła 2023Źródło: CKE
Kwasy karboksylowe, estry i tłuszczeAlkohole i fenoleWstęp do chemii organicznejidentyfikacja substancjityp i mechanizm reakcjizadanie otwartezadanie zamknięte

W zlewkach I, II i III umieszczono – w przypadkowej kolejności – wodne roztwory kwasów: mlekowego (2-hydroksypropanowego), migdałowego (2-fenylo-2-hydroksyetanowego) i galusowego (3,4,5-trihydroksybenzenokarboksylowego). Wzory kwasów przedstawiono poniżej.

HO OH OH O O O H3C CH C CH C HO C OH OH OH HO kwas mlekowy kwas migdałowy kwas galusowyHO OH OH O O O H3C CH C CH C HO C OH OH OH HO kwas mlekowy kwas migdałowy kwas galusowy

W celu zidentyfikowania substancji przeprowadzono dwie próby. W pierwszej próbie do trzech probówek z wodnym roztworem chlorku żelaza(III) wprowadzono po kilka kropel roztworów badanych substancji ze zlewek I, II i III. Do każdej probówki z chlorkiem żelaza(III) dodano roztwór jednego kwasu. W drugiej próbie w trzech probówkach umieszczono po jednej z identyfikowanych substancji, oznaczając je zgodnie z oznaczeniem zlewki z której zostały pobrane. Następnie do probówek wprowadzono stężony kwas azotowy(V) z dodatkiem stężonego kwasu siarkowego(VI) i probówki ogrzano.

Wygląd zawartości probówek po przeprowadzeniu opisanych prób przedstawiono na zdjęciach w tabeli.

Próba pierwsza I II III FeCl3(aq) Próba druga I II III HNO3(stężony) + H2SO4Próba pierwsza I II III FeCl3(aq) Próba druga I II III HNO3(stężony) + H2SO4

Zadanie 20.1. (1 pkt)

Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy kwasów, które były obecne w zlewkach I, II i III.

Numer probówkiIIIIII
Nazwa kwasu

Zadanie 20.2. (1 pkt)

Podczas drugiej próby w dwóch probówkach zaobserwowano zmiany świadczące o przebiegu reakcji chemicznej.

Uzupełnij poniższe zdanie. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.

Przemiany, które zaszły w drugiej próbie, są reakcjami (addycji / eliminacji / substytucji),

przebiegającymi według mechanizmu (elektrofilowego / nukleofilowego / rodnikowego).

Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)

Zadanie 20.1. (1 pkt)

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie tabeli – wpisanie nazw trzech kwasów.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
Numer probówki:IIIIII
Nazwa kwasu:(Kwas) migdałowy(Kwas) galusowy(Kwas) mlekowy

Zadanie 20.2. (1 pkt)

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne uzupełnienie zdania.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Przemiany, które zaszły w drugiej próbie, są reakcjami (addycji / eliminacji / substytucji), przebiegającymi według mechanizmu (elektrofilowego / nukleofilowego / rodnikowego).

Podobne zadanie z kursu

Ten dział w kursie: kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze

Ten temat w kursie masz rozłożony od zera: teoria, zadania od najprostszych do poziomu CKE, a do wielu z nich film z rozwiązaniem krok po kroku.

115zadań w tej lekcji
78filmów z rozwiązaniami
13podlekcji
Zobacz kurs maturalny 2027 →