Matura z chemii · czerwiec 2024 · poziom rozszerzony

Zadanie 31.

1 pktFormuła 2023Źródło: CKE
Informacja do zadań 31.–32.

Lecytyny są naturalnymi związkami o dużym znaczeniu biologicznym. Znalazły one zastosowanie m.in. w przemyśle spożywczym jako emulgatory, czyli substancje stabilizujące emulsję. Ogólną strukturę lecytyny przedstawia wzór:

O O C H2C O R1 C CH3 R2 O C H O CH2 CH2 N+ CH3 H2C O P O CH3 O-O O C H2C O R1 C CH3 R2 O C H O CH2 CH2 N+ CH3 H2C O P O CH3 O-

Symbolami –R1 i –R2 oznaczono grupy węglowodorowe. Najczęściej występujące łańcuchy węglowodorowe w cząsteczkach lecytyny wymieniono w poniższej tabeli.

–R1 –R2 –C15H31 –C17H33 –C17H35 –C17H31 –C17H33 –C17H29–R1 –R2 –C15H31 –C17H33 –C17H35 –C17H31 –C17H33 –C17H29

Cząsteczka lecytyny zawsze zawiera co najmniej jeden nienasycony łańcuch węglowodorowy.

Na podstawie: E. Siepka, Ł. Bobak, W. Gładkowski, Charakterystyka aktywności biologicznej fosfolipidów żółtka,

„Żywność. Nauka. Technologia. Jakość”, 2015, nr 2(99).

Oceń prawdziwość poniższych zdań. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1.Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne.PF
2.Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne.PF
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wskazanie dwóch odpowiedzi.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie
1.Istnieją cząsteczki lecytyny, które są achiralne.F
2.Lecytyna jest substancją powierzchniowo czynną, ponieważ jej cząsteczka zawiera grupy polarne i łańcuchy niepolarne.P
Podobne zadanie z kursu

Ten dział w kursie: kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze

Ten temat w kursie masz rozłożony od zera: teoria, zadania od najprostszych do poziomu CKE, a do wielu z nich film z rozwiązaniem krok po kroku.

115zadań w tej lekcji
78filmów z rozwiązaniami
13podlekcji
Zobacz kurs maturalny 2027 →