Reakcja tlenku węgla(IV) z wodorem przebiega zgodnie z równaniem:
CO2 (g) + H2 (g) ⇄ CO (g) + H2O (g)
W tabeli przedstawiono wartości stężeniowej stałej równowagi Kc tej reakcji w wybranych temperaturach.
| Temperatura, K | 400 | 600 | 800 | 1000 |
|---|---|---|---|---|
| Stała równowagi | 6,47 ∙ 10–4 | 3,54 ∙ 10–2 | 2,37 ∙ 10–1 | 6,97 ∙ 10–1 |
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2013.
Do reaktora o stałej pojemności wprowadzono 10 moli tlenku węgla(IV) i 5,0 moli wodoru. Reaktor zamknięto i w temperaturze 800 K zainicjowano reakcję. Po pewnym czasie układ osiągnął stan równowagi.
Oblicz stosunek molowy tlenku węgla(IV) do wodoru w reaktorze po ustaleniu się stanu równowagi w temperaturze 800 K.
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie poprawnego wyniku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, ale popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego. ALBO
– poprawne obliczenie wartości liczby moli CO2 i H2 w stanie równowagi.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
nCO2 = 10 mol i nH2 = 5 mol W temperaturze 800 K stała równowagi Kc = 0,237 V = const ⟹ stosunki molowe są równe stosunkom stężenia molowego.
| Substancja | Początkowa liczba moli | Zmiana liczby moli | Równowagowa liczba moli |
|---|---|---|---|
| CO2 | 10 | –x | 10–x |
| H2 | 5 | –x | 5–x |
| CO | 0 | +x | x |
| H2O | 0 | +x | x |
[CO][H2O] x2 Kc = = = 0,237 ⟹ [CO2][H2] (10–x)(5–x) nCO2r = 10 – 2,248 = 7,752 mol nHr 2= 5 – 2,248 = 2,752 mol ⟹ stosunek liczby moli nCO2: nH2= 2,7527,752= 2,8 ALBO 31:11 ALBO 14:5x = 2,248 mol ⟹ liczba moli w stanie równowagi: