Przeprowadzono doświadczenie, w którym na
sól (aq)stały tlenek manganu(IV) podziałano gorącym kwasem solnym. Wydzielający się chlor wprowadzono do probówki, w której znajdował się
HCl (aq)
wodny roztwór pewnej soli. Przebieg doświadczenia zilustrowano na schemacie.
MnO2 (s)
Do tak powstałego roztworu po ściance probówki wprowadzono chloroform – wygląd zawartości probówki przedstawiono na zdjęciu 1. Następnie dokładnie wymieszano jej zawartość i pozostawiono do rozdzielenia warstw (zdjęcie 2.).
Zdjęcie 1. Zdjęcie 2.Zadanie 10.1. (2 pkt)
Opisane doświadczenie przeprowadzono z udziałem pewnej soli, której wzoru nie podano na schemacie.
Spośród wymienionych poniżej soli wybierz wzór tej, której wodny roztwór został użyty w tym doświadczeniu. Napisz jej nazwę systematyczną i uzupełnij zdanie. Zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie.
NaF NaBr NaI
Nazwa systematyczna soli:
Przebieg doświadczenia wskazuje, że wolny chlor jest (silniejszym / słabszym) utleniaczem
niż wolny (fluor / brom / jod).
Zadanie 10.2. (2 pkt)
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących podczas przebiegu doświadczenia:
• w kolbie
• w probówce.
Równanie reakcji zachodzącej w kolbie:
Równanie reakcji zachodzącej w probówce:
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
Zadanie 10.1. (2 pkt)
![Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor, Zdający: utlenianie, redukcja; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne 6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji informacje do rozwiązywania problemów utleniania-redukcji na podstawie wartości chemicznych […]. potencjałów standardowych półogniw; pisze 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający: […], formułuje […] wnioski oraz wyjaśnienia. 8) projektuje […] przebieg doświadczenia](https://chemiamaturalna.com/wp-content/uploads/2026/09/2025-czerwiec-klucz-z10.1-fig1.png)
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor, Zdający: utlenianie, redukcja; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne 6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji informacje do rozwiązywania problemów utleniania-redukcji na podstawie wartości chemicznych […]. potencjałów standardowych półogniw; pisze 2) projektuje […] doświadczenia chemiczne X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający: […], formułuje […] wnioski oraz wyjaśnienia. 8) projektuje […] przebieg doświadczeniaodpowiednie równania reakcji.
III. Opanowanie czynności praktycznych.
pozwalającego otrzymać w laboratorium: […] chlor (np. reakcja HCl z MnO2 […]); pisze odpowiednie równania reakcji; 10) analizuje i porównuje właściwości fizyczne i chemiczne fluorowców.
2 pkt – poprawny wybór i napisanie poprawnej nazwy soli oraz poprawne uzupełnienie zdania.
1 pkt – poprawny wybór i napisanie poprawnej nazwy soli oraz błędne uzupełnienie zdania albo brak uzupełnienia ALBO
2 pkt – błędny wybór soli i napisanie jej nazwy albo brak nazwy soli oraz poprawne uzupełnienie zdania.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Nazwa systematyczna soli: jodek sodu
Przebieg doświadczenia wskazuje, że wolny chlor jest (silniejszym / słabszym)
utleniaczem niż wolny (fluor / brom / jod).
Zadanie 10.2. (2 pkt)
![Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor, Zdający: utlenianie, redukcja; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne 6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji informacje do rozwiązywania problemów utleniania-redukcji na podstawie wartości chemicznych […]. potencjałów standardowych półogniw; pisze](https://chemiamaturalna.com/wp-content/uploads/2026/09/2025-czerwiec-klucz-z10.2-fig1.png)
Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej VIII. Reakcje utleniania i redukcji. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 1) stosuje pojęcia: […] utleniacz, reduktor, Zdający: utlenianie, redukcja; 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne 6) przewiduje kierunek przebiegu reakcji informacje do rozwiązywania problemów utleniania-redukcji na podstawie wartości chemicznych […]. potencjałów standardowych półogniw; piszeodpowiednie równania reakcji.
X. Metale, niemetale i ich związki. Zdający: 8) projektuje […] doświadczenia pozwalające otrzymać w laboratorium: […] chlor (np. reakcja HCl z MnO2 […]); pisze odpowiednie równania reakcji; 10) analizuje i porównuje właściwości fizyczne i chemiczne fluorowców.
2 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.
1 pkt – poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
Równanie reakcji zachodzącej w kolbie: MnO2 + 4H+ + 2Cl− → Mn2+ + Cl2 + 2H2O
Równanie reakcji zachodzącej w probówce: Cl2 + 2I− → 2Cl− + I2