Do zlewki zawierającej 100 cm3 wody destylowanej o temperaturze 25 °C dodano chlorek srebra(I). Po pewnym czasie w zlewce powstał nasycony roztwór chlorku srebra(I), czyli ustalił się stan równowagi między osadem a roztworem. Następnie w zlewce rozpuszczono pewną ilość chlorku potasu, która w tej objętości roztworu uległa całkowitemu rozpuszczeniu. Opisane doświadczenie przedstawiono na schemacie:
KCl(s) AgCl (aq) AgCl (s)Rozstrzygnij, czy w wyniku dodania chlorku potasu do otrzymanej mieszaniny masa osadu w zlewce zwiększyła się, zmniejszyła się, czy też nie uległa zmianie. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu odwołaj się do procesu równowagowego w roztworze.
Rozstrzygnięcie:
Uzasadnienie:
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej IV. Kinetyka i statyka chemiczna. wiedzy do rozwiązywania problemów. Energetyka reakcji chemicznych. Zdający: Zdający: 6) wykazuje się znajomością i rozumieniem 1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia pojęć: stan równowagi dynamicznej i stała przebieg procesów chemicznych. równowagi […]; Zdający:8) wymienia czynniki, które wpływają na
III. Opanowanie czynności praktycznych.
stan równowagi reakcji […]; stosuje regułę Le Chateliera-Brauna (regułę przekory)
2) projektuje […] doświadczenia chemiczne
do jakościowego określenia wpływu zmian
[…], formułuje […] wnioski oraz wyjaśnienia.
[…] stężenia reagentów […] na układ pozostający w stanie równowagi dynamicznej.
1 pkt – napisanie poprawnego rozstrzygnięcie oraz napisanie poprawnego uzasadnienia odnoszącego się do procesu równowagowego w roztworze.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie: zwiększyła się Przykładowe uzasadnienia:
• Obecność jonów Cl– w roztworze zmniejsza rozpuszczalność chlorku srebra(I) (przesuwa równowagę procesu w stronę tworzenia AgCl), co zgodnie z regułą przekory będzie skutkowało zwiększeniem masy osadu.
• Między osadem a roztworem ustala się równowaga AgCl ⇆ Ag+ + Cl–. Wprowadzenie
KCl do roztworu zwiększa (w wyniku dysocjacji) stężenie jonów Cl–, co zgodnie z regułą przekory powoduje przesunięcie położenia stanu równowagi w kierunku tworzenia AgCl, więc wytrąca się dodatkowa porcja osadu.