Matura z chemii · czerwiec 2025 · poziom rozszerzony

Zadanie 25.

1 pktFormuła 2023Źródło: CKE
Kwasy karboksylowe, estry i tłuszczewzór strukturalnywłaściwości związków organicznychzadanie zamknięte
Informacja do zadań 24.–25.

Detergenty to związki, których cząsteczki są zbudowane z części hydrofilowej oraz z części hydrofobowej. Obecnie powszechnie stosowanymi detergentami są alkilobenzenosulfoniany. Przykładem takiego detergentu jest alkilobenzenosulfonian sodu, który otrzymuje się w trzech etapach – co zilustrowano na schemacie:

RCCHH3CH2R' katalizator etap 1. RCCHHCH R' RCCHHCH R' 3 2 3 2 H SO 24NaOH etap 2. etap 3. OϴNaϴ S SO H 3 3RCCHH3CH2R' katalizator etap 1. RCCHHCH R' RCCHHCH R' 3 2 3 2 H SO 24NaOH etap 2. etap 3. OϴNaϴ S SO H 3 3

RCH CHR' +

RCH=CHRꞌ to alken o 10–14 atomach węgla w cząsteczce i o nierozgałęzionym łańcuchu, a R i Rꞌ są grupami alkilowymi.

Na podstawie: H. Hart i in., Chemia organiczna, Warszawa 2008.

Zaznacz w podanym poniżej wzorze detergentu fragment hydrofobowy.

RCCHH3CH2R'

SO3NaSO3Na
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
Zasady oceniania
Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej XVII. Estry i tłuszcze. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 7) zaznacza fragmenty hydrofobowe Zdający: i hydrofilowe we wzorach cząsteczek 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne substancji powierzchniowo czynnych.Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej XVII. Estry i tłuszcze. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 7) zaznacza fragmenty hydrofobowe Zdający: i hydrofilowe we wzorach cząsteczek 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne substancji powierzchniowo czynnych.

informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].

1 pkt – poprawne zaznaczenie fragmentu hydrofobowego detergentu.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

RCCHH3CH2R'

SO3NaSO3Na

Fragment hydrofobowy

Podobne zadanie z kursu

Ten dział w kursie: kwasy karboksylowe, estry i tłuszcze

Ten temat w kursie masz rozłożony od zera: teoria, zadania od najprostszych do poziomu CKE, a do wielu z nich film z rozwiązaniem krok po kroku.

115zadań w tej lekcji
78filmów z rozwiązaniami
13podlekcji
Zobacz kurs maturalny 2027 →