Do zakwaszonego roztworu alaniny dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu i mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. Na poniższym wykresie zilustrowano zależność pH mieszaniny od objętości dodanego roztworu wodorotlenku sodu (w jednostkach umownych).
14
12
10
8
pH
6
4
2
0 0 0,5 1 1,5 2 2,5
Objętość roztworu NaOH
Aminokwasy w roztworach wodnych istnieją głównie w formie jonów. W roztworach o niskim pH cząsteczka aminokwasu jest protonowana. W pewnym zakresie pH dominującą formą jest jon obojnaczy. W roztworach o wysokim pH cząsteczka aminokwasu traci proton. W punkcie oznaczonym na wykresie numerem I alanina jest mieszaniną formy protonowanej i jonu obojnaczego w stosunku molowym 1: 1, a w punkcie oznaczonym na wykresie numerem III ten aminokwas jest mieszaniną jonu obojnaczego i formy zdeprotonowanej w stosunku molowym 1: 1.
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2005.
Zadanie 31.1. (1 pkt)
Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) tej formy alaniny, która występuje przy wartości pH odpowiadającej punktowi II zaznaczonemu na wykresie. Podaj nazwę tej wartości pH.
Wzór:
Nazwa:
Zadanie 31.2. (1 pkt)
Spośród poniższych wzorów form alaniny wybierz i zaznacz wzory tych, które obecne są w roztworze o wartości pH odpowiadającej punktowi III, zaznaczonemu na wykresie.
H3C CH COO- H3C CH COOH H3C CH COO- NH3+ +NH2 NH3Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
Zadanie 31.1. (1 pkt)
1 pkt – poprawne napisanie wzoru jonu i nazwy wartości pH.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Wzór: H3C CH COO- NH3+Nazwa: punkt izoelektryczny ALBO punkt izojonowy
Zadanie 31.2. (1 pkt)
1 pkt – poprawny wybór i zaznaczenie wzorów jonów.
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
H3C CH COO- H3C CH COOH H3C CH COO- NH3+ +NH2 NH3