Zadanie 18. – matura z chemii, maj 2025 (PR)

Informacja do zadań 18.–20.

Poniżej przedstawiono wzór 1,4-dimetylobenzenu, czyli p-ksylenu.

Ten związek reaguje z bromem zarówno pod wpływem światła, jak i w obecności żelaza.

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2018.

Uzupełnij tabelę. Napisz nazwę typu reakcji p-ksylenu z bromem pod wpływem światła i w obecności żelaza (addycja, eliminacja albo substytucja) oraz nazwę mechanizmu (elektrofilowy, nukleofilowy albo rodnikowy), według którego przebiega każda z tych reakcji.

	Reakcja p-ksylenu z bromem
	pod wpływem światła	w obecności Fe
Typ reakcji
Mechanizm reakcji

Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)

Zasady oceniania

Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: wiedzy do rozwiązywania problemów. 7) klasyfikuje reakcje związków organicznych Zdający: ze względu na typ procesu (addycja, 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne eliminacja, substytucja, polimeryzacja, informacje do rozwiązywania problemów kondensacja) i mechanizm reakcji chemicznych […]. (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy);

wyjaśnia mechanizmy reakcji; pisze odpowiednie równania reakcji.

1 pkt – poprawne uzupełnienie trzech pól tabeli.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

	Reakcja p-ksylenu z bromem
	pod wpływem światła	w obecności Fe
Typ reakcji	substytucja
Mechanizm reakcji	rodnikowy	elektrofilowy

Ten dział w kursie: węglowodory