Jod tworzy wiele połączeń z tlenem np. tlenek jodu(V), który jest białym ciałem stałym. W reakcji tego związku z wodą powstaje jednoprotonowy kwas. Opisany tlenek jest stosowany do wykrywania i oznaczania zawartości tlenku węgla(II) w powietrzu.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2018.
W jednym z tlenków jodu masa tlenu stanowi 20,14 % masy tego tlenku. W jego wzorze rzeczywistym liczba atomów jodu jest dwa razy większa niż we wzorze empirycznym.
Na podstawie obliczeń ustal i napisz wzór empiryczny oraz wzór rzeczywisty opisanego tlenku.
Wzór empiryczny:
Wzór rzeczywisty:
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń i ustalenie wzoru empirycznego oraz wzoru rzeczywistego tlenku.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia tylko wzoru empirycznego albo tylko wzoru rzeczywistego tlenku ALBO
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń prowadzących do wyznaczenia stosunku molowego jodu do tlenu wyrażonego liczbami całkowitymi i brak ustalenia wzorów albo błędne ustalenie wzorów.
0 pkt – zastosowanie błędnej metody albo brak rozwiązania.
Sposób 1.
Wzór empiryczny: W 100,00 g tlenku znajduje się 20,14 g tlenu oraz 79,86 g jodu.
nO = 16,00g∙mol–120,14g=1,26 mol nI = 126,90g∙mol–179,86g= 0,63 molStosunek molowy jodu do tlenu jest równy 1: 2. Wzór empiryczny: IO2 Wzór rzeczywisty: I2O4
Sposób 2.
IxOy MI = 126,90 g ∙ mol–1 16,00y = 0,2014 126,90x + 16,00y 16y = 25,5577x + 3,222y 12,7776y = 25,5577x x 1 = y 2 Wzór empiryczny: IO2 Wzór rzeczywisty: I2O4