W celu zidentyfikowania aminokwasów białkowych, których reszty wchodzą w skład pewnego dipeptydu X, przeprowadzono dwuetapową analizę.
Etap 1. Próbkę dipeptydu X poddano reakcji całkowitego spalania, której produktami były tlenek węgla(IV), azot i para wodna. Stosunek molowy substratów i produktów biorących udział w tej przemianie jest następujący:
ndipeptydX∶ nO2 ∶ nCO2 ∶ nN2 ∶ nH2O = 4 ∶ 43 ∶ 32 ∶ 6 ∶ 34
Etap 2. Drugą próbkę badanego dipeptydu poddano hydrolizie i ustalono, że jeden z aminokwasów był związkiem achiralnym.
Wykonaj obliczenia i ustal wzór sumaryczny dipeptydu X. Napisz nazwę chiralnego aminokwasu, którego reszta wchodzi w skład dipeptydu.
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
![Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie I. Atomy, cząsteczki i stechiometria informacji. Zdający: chemiczna. Zdający: 1) […] przetwarza informacje 1) stosuje pojęcia: […] mol […]; z różnorodnych źródeł. 7) wykonuje obliczenia […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej XVIII. Związki organiczne zawierające azot. wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: Zdający: 9) tworzy wzory dipeptydów […]; rozpoznaje 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne reszty aminokwasów białkowych informacje do rozwiązywania problemów w cząsteczkach peptydów.](https://chemiamaturalna.com/wp-content/uploads/2026/09/2024-grudzien-probna-klucz-z30-fig1.png)
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie I. Atomy, cząsteczki i stechiometria informacji. Zdający: chemiczna. Zdający: 1) […] przetwarza informacje 1) stosuje pojęcia: […] mol […]; z różnorodnych źródeł. 7) wykonuje obliczenia […]. II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej XVIII. Związki organiczne zawierające azot. wiedzy do rozwiązywania problemów. Zdający: Zdający: 9) tworzy wzory dipeptydów […]; rozpoznaje 5) wykorzystuje wiedzę i dostępne reszty aminokwasów białkowych informacje do rozwiązywania problemów w cząsteczkach peptydów.chemicznych […].
2 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego dipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz poprawne podanie nazwy aminokwasu chiralnego.
1 pkt – zastosowanie poprawnej metody prowadzącej do ustalenia wzoru sumarycznego dipeptydu X, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie nazwy aminokwasu, ale:
• popełnienie błędu w zapisie wzoru sumarycznego dipeptydu X LUB
• błędne podanie nazwy aminokwasu chiralnego.
0 pkt – rozwiązanie niespełniające powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
4CxHyNzOq + 43O2 → 32CO2 + 6N2 + 34H2O
Bilans atomów C: 32 ∙ 1 = 32 indeks x: 32: 4 = 8 x = 8
Bilans atomów H: 34 ∙ 2 = 68 indeks y: 68: 4 = 17 y = 17
Bilans atomów N: 6 ∙ 2 = 12 indeks x: 12: 4 = 3 z = 3
Bilans atomów O: 34 ∙ 2 + 34 ∙ 2 = 98 indeks q: (98 – 86): 4 = 3 q = 3
Wzór sumaryczny dipeptydu X: C8H17N3O3
Nazwa aminokwasu chiralnego: lizyna ALBO Lys