Zadanie 10. – matura z chemii, styczeń 2026 (próbna CKE) (PR)

Przeprowadzono doświadczenie, którego przebieg zilustrowano na poniższych schematach, a wygląd zawartości probówek po zakończeniu doświadczenia pokazano na zdjęciach.

alkoholowy roztwór fenoloftaleiny I K2HPO4(aq) II NaHSO4(aq)

wodny roztwór oranżu metylowego

Wpisz do schematów wzory odpowiednich drobin tak, aby powstały równania reakcji decydujących o odczynie wodnego roztworu:

• wodoroortofosforanu(V) potasu (probówka I)

• wodorosiarczanu(VI) sodu (probówka II). Zastosuj definicję kwasu i zasady Brønsteda.

Probówka I: kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ +

Probówka II: kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ +

Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)

Zasady oceniania

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie VI. Reakcje w roztworach wodnych. informacji. Zdający: Zdający: 1) […] przetwarza informacje z różnorodnych 3) interpretuje wartości pKw, pH, Ka, Kb […]; źródeł. 7) klasyfikuje substancje jako kwasy lub Zdający: Zdający:

zasady zgodnie z teorią Brønsteda-

II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej

-Lowry’ego; wskazuje sprzężone pary

wiedzy do rozwiązywania problemów.

kwas – zasada; 8) uzasadnia przyczynę […] odczynu

1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia

niektórych wodnych roztworów soli zgodnie

przebieg procesów chemicznych;

z teorią Brønsteda-Lowry’ego; pisze

5) wykorzystuje wiedzę i dostępne

odpowiednie równania reakcji.

informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […]; 6) stosuje poprawną terminologię.

III. Opanowanie czynności praktycznych.

2) projektuje […] doświadczenia chemiczne, rejestruje ich wyniki w różnej formie, formułuje obserwacje, wnioski oraz wyjaśnienia.

2 pkt – poprawne uzupełnienie schematów – napisanie we właściwej formie dwóch równań reakcji.

1 pkt – poprawne uzupełnienie schematu – napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji.

0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

Probówka I: kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + 2−⇄ −+ H2O HPO4 OH H2PO4− Probówka II: kwas 1 zasada 2 zasada 1 kwas 2 + ⇄ 2–+ HSO4– H3O+ H2O SO4

Tak samo liczy się to w moim kursie: reakcje w roztworach wodnych