Poniżej przedstawiono wzory stereochemiczne w projekcji Fischera trzech związków organicznych. Cząsteczki dwóch z nich nie są chiralne.
I II III H C2H5 CH3 H Cl H3C Br H OH H Cl H3C Br H OH H Cl C2H5 C2H5 HUzupełnij tabelę. Wpisz numery związków, których cząsteczki nie są chiralne. Uzasadnij wybór w każdym przypadku.
| Numer związku | Uzasadnienie wyboru |
|---|---|
| ……… | ……………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………….. |
| ……… | ……………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………….. ……………………………………………………………………………………………………….. |
Odpowiedź i zasady oceniania (CKE)
![Wymagania ogólne Wymaganie szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: informacji. Zdający: 5) wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej; 1) pozyskuje i przetwarza informacje wskazuje centrum stereogeniczne z różnorodnych źródeł. (asymetryczny atom węgla); […]; Zdający:](https://chemiamaturalna.com/wp-content/uploads/2026/09/2026-styczen-probna-klucz-z21-fig1.png)
Wymagania ogólne Wymaganie szczegółowe I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający: informacji. Zdający: 5) wyjaśnia zjawisko izomerii optycznej; 1) pozyskuje i przetwarza informacje wskazuje centrum stereogeniczne z różnorodnych źródeł. (asymetryczny atom węgla); […]; Zdający:uzasadnia warunki wystąpienia izomerii
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
optycznej w cząsteczce związku o podanej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
nazwie lub o podanym wzorze; ocenia, czy cząsteczka o podanym wzorze
5) wykorzystuje wiedzę i dostępne
stereochemicznym jest chiralna.
informacje do rozwiązywania problemów chemicznych […].
2 pkt – poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli (napisanie dwóch poprawnych numerów i dwóch poprawnych uzasadnień).
1 pkt – poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli (napisanie jednego poprawnego numeru i jednego poprawnego uzasadnienia).
0 pkt – odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.
| Numer związku | Uzasadnienie wyboru |
|---|---|
| I | Cząsteczka tego związku ma płaszczyznę symetrii. ALBO Oba asymetryczne atomy węgla w tej cząsteczce skręcają płaszczyznę polaryzacji światła o taki sam kąt, ale w przeciwnych kierunkach. ALBO W cząsteczce występują dwa takie same centra stereogeniczne o przeciwnej konfiguracji, czyli związek ten to odmiana mezo. |
| III | Brak centrum stereogenicznego. ALBO Brak centrum chiralności. ALBO Brak asymetrycznego atomu węgla. ALBO Ma płaszczyznę symetrii. |
Uwaga: Jeżeli zdający napisze poprawne numery związków bez uzasadnienia, to nie otrzymuje punktów. Za odpowiedzi:
• Cząsteczka nie jest chiralna.
• Cząsteczka ma element symetrii.
• Cząsteczka jestsymetryczna.
• Cząsteczka ma oś symetrii.
• Jest to forma mezo. nie przyznaje się punktu.